Cây Mật gấu có Tác dụng gì? Những Thông tin Bạn Cần biết

Cây mật gấu là một trong những loại dược liệu tự nhiên quý hiếm ở nước ta, có tác dụng hỗ trợ điều trị rất nhiều bệnh lý khác nhau như đau nhức xương khớp, đái tháo đường, đau họng hay ho có đờm. Để mọi người có thể hiểu hơn về loại thuốc này, dưới đây chúng chúng tôi sẽ chia sẻ về đặc điểm, công dụng và cách sử dụng loài cây này.

Đặc điểm cây mật gấu

Cây mật gấu hay còn gọi là cây lá đắng, hoàng liên ô rô, mã hổ có tên khoa học Vernonia amygdalina Del. hoặc Gymnanthemum amygdalinum. 

Cây thuộc loài thực vật thân thảo nên phần thân mềm và sinh trưởng, phát triển thành từng bụi. Hoặc là cây gỗ nhỏ, có thể cao đến 10m và phân nhiều nhánh. Thân cây có đường kính khoảng 40cm, vỏ màu xám đến nâu. 

Khi nhìn phần lá của cây, các bạn sẽ dễ dàng nhận thấy lá có hình trái xoan và có độ cứng vừa phải, hai bên rìa lá có những mép răng cưa khá nhỏ. Với những cây trưởng thành thì lá có thể dài từ 6 đến 10 cm và rộng từ 2 đến 4 cm.

Mùa hoa của cây này sẽ rơi vào tháng 2-4 hàng năm, các cụm hoa màu vàng nhạt, có đến 6 cánh hoa trên một bông và mỗi bông có khá nhiều phần lá đài ở dưới. Các lá đài này sẽ xếp thành 3 vòng liên tiếp dưới hoa. Vị trí nở hoa của loài cây này khá đặc biệt, các cụm hoa nở tại phần ngọn thân của cây. 

Sau khi hoa tàn, phần quả xanh bắt đầu xuất hiện trên các cụm hoa. Đợi đến khi quả chín sẽ là tháng 5 đến tháng 6 hàng năm. Lúc này, bạn sẽ nhìn thấy những quả mật gấu màu xanh nâu chín trên phần ngọn cây.

Cây Mật Gấu
Cây Mật gấu

Hiện nay người ta thường tìm thấy cây này tại một số nước châu Á như Trung Quốc, Nepal hay Ấn Độ, Việt Nam. Riêng tại nước ta, cây mật gấu thường được tìm thấy tại các vùng núi phía Bắc như là Cao Bằng, Lai Châu, Bắc Cạn và Lào Cai. 

Trong miền Nam, người ta tìm được loại cây này tại Langbiang thuộc tỉnh Lâm Đồng. Tuy nhiên, tại đây cây này còn khá ít không có nhiều như tại các vùng núi phía Bắc.

Thành phần hóa học của cây mật gấu

Gọi là “mật gấu” vì nó đắng như mật gấu vậy. Giống như khổ qua rừng, vị đắng của nó là do saponin, tanin, alkaloid và glycoside. Trong đó, chất đắng alkaloid có tác dụng hữu ích trong hỗ trợ điều trị tiểu đường.

Xem thêm:  14 loại cây thủy sinh dễ trồng và chăm sóc nhất hiện nay

Trong khi đó, y học hiện đại biết đến là loại dược liệu chứa nhiều chất dinh dưỡng khác nhau như các loại vitamin. Trong đó, hàm lượng vitamin B1, B1, C, A và E cao vượt trội. Mặt khác, các dược chất trong loài cây này cũng được đánh giá cao như exercise in A, ursolic acid, beta sitosterol.

Các chất exercise in A, ursolic acid, beta sitosterol, glucoside có tác dụng bảo vệ tế bào gan rất tốt. Theo các nhà nghiên cứu, các hoạt chất quan trọng như excision a và rabdoserrin A có tác dụng rất tốt trong việc ngăn ngừa sự hình thành các tế bào xấu trong cơ thể.

Có mấy loại cây mật gấu?

Nhiều người thắc mắc rằng cây mật gấu có mấy loại? Hiện nay, có 2 loại mà mọi người không phân biệt được, đó là mật gấu miền Bắc và mật gấu miền Nam.

Cây mật gấu miền Bắc (hoàng liên ô rô)

Còn gọi là hoàng liên ô rô, là cây thân gỗ, thuộc họ Hoàng Liên. Cao có thể hơn 5m. Vỏ thân có màu đỏ, không có gai. Lá cứng, mọc đối xứng, có màu xanh, hình lông chim. Phiến và cuống lá có nhiều gai. Hoa có màu vàng, tập trung ở ngọn. Quả hình cầu và có màu xanh.

Cây Mật gấu miền Bắc
Cây mật gấu miền Bắc

Cây mật gấu miền Nam (cây lá đắng)

Cây cao từ 2-4m, mọc thẳng đứng. Cả cây bao phủ hoàn toàn bởi màu xanh. Lá mềm, hình nang trứng, có cuống, rộng từ 3cm và dài khoảng 5cm. Loại này thường dùng lá làm thuốc, vì có vị rất đắng nên gọi là “cây lá đắng”.

Cây Mật Gấu Miền Nam
Cây mật gấu miền Nam

Cây mật gấu có tác dụng gì?

Theo nhiều nghiên cứu, cây mật gấu là thảo dược chứa một số thành phần rất tốt cho sức khỏe như beta-carotene, protein, vitamin và khoáng chất. Trong y học, dược liệu là vị thuốc đa công dụng, chữa đa bệnh. Dựa trên một số thực nghiệm và kinh nghiệm từ y học dân gian, một số quốc gia sử dụng cây mật gấu để hỗ trợ điều trị các bệnh như:

  • Congo: Người dân sử dụng vỏ rễ chữa viêm dạ dày, kiết lỵ, sốt rét, nhiễm giun, viêm gan.
  • Ấn Độ: Người dân sử dụng mật gấu để giảm nhanh triệu chứng sốt, trị tiểu đường, ngăn chặn sự sinh sôi của virus HIV, dùng cành, rễ chữa cảm cúm, phát ban, viêm vú,…
  • Nam Phi: Người dân dùng rễ chữa giun sán, hiếm muộn, rối loạn kinh nguyệt. 
  • Khu vực Tây Phi: Sử dụng lá mật gấu làm trà điều trị bệnh táo bón, lợi tiểu, tiểu đường loại 2, nhiễm trùng da, bệnh chuyển hoá liên quan tới gan,…

Dưới đây là một số tác dụng quan trọng của cây mật gấu:

  • Giảm cholesterol xấu
  • Là nguồn cung cấp chất chống oxy hóa dồi dào
  • Ức chế sự tăng trưởng và tăng sinh tế bào ung thư vú, ngăn ngừa bệnh gan, cải thiện hệ miễn dịch trong cơ thể, ngăn chặn các hoạt động của các tế bào ung thư dạ dày, tế bào gây ung thư vú
  • Lá mật gấu là nguồn giàu axit béo linoleic và linolenic, giúp cơ thể chống lại bệnh tim mạch
  • Lacton andrographolide, glucosides, fiterpene và flavonoid trong lá mật gấu có tác dụng làm giảm sự căng thẳng của cơ thể, giảm sốt
  • Điều trị sốt rét
  • Làm hạ huyết áp nhờ kali trong lá có tác dụng loại bỏ nước và muối trong cơ thể
  • Điều trị viêm ruột thừa
  • Lá mật gấu trị tiểu đường nhờ chất andrographolide
  • Điều trị nhiễm trùng đường hô hấp do virus, vi khuẩn hoặc các sinh vật khác gây ra
  • Điều trị bệnh lỵ Bacillary
Lá cây Mật Gấu
Lá cây mật gấu

Một số cách dùng cây mật gấu

Ngoài các cách dùng đã nêu trên phần tác dụng, các bạn có thể áp dụng một số cách sử dụng cây mật gấu dưới đây:

  • Lá mật gấu uống với bia hoặc rượu trắng: Lấy lá mật gấu mang đi rửa sạch, để ráo nước. Sau đó giã nát và lọc lấy phần nước cốt, pha nước cốt thu được với bia hoặc rượu trắng theo tỉ lệ 2:1 và khuấy đều. Uống 2 lần vào 2 buổi sáng và tối trong 4 tuần liên tục để trị bệnh thoái hóa đốt sống cổ.
  • Cây mật gấu ngâm rượu: Lấy thân và rễ tươi cây mật gấu rửa sạch, bỏ vỏ, để ráo nước. Sau đó chẻ nhỏ cho vào bình thủy tinh ngâm cùng rượu 40-45 độ. Ngâm sau 1 tháng là có thể sử dụng (ngâm càng lâu càng tốt), uống trước bữa ăn mỗi lần từ 1-2 ly nhỏ. Một ngày uống không quá 6 ly.
  • Nấu nước uống cây mật gấu: Lấy lá và thân cây mật gấu, đun với nước theo tỉ lệ 20g thân, lá tươi với 1 lít nước trong 15 phút. Uống nước này hàng ngày, có thể dùng thay nước lọc.
Xem thêm:  Cây đại phú gia có ý nghĩa gì? Công dụng và chăm sóc cây tốt

Một số lưu ý khi dùng cây mật gấu

  • Cây mật gấu được biết đến là một loại thảo mộc có chứa chất kháng sinh. Vì vậy, mọi người không được tự ý sử dụng, hay kéo dài thời gian dùng và sử dụng quá liều.
  • Mọi người chỉ nên dùng nước sắc của cây mật gấu khoảng 2 tuần, sau đó ngừng sử dụng trong khoảng 2 – 4 tuần sau đó hãy dùng tiếp.
  • Khi mới sử dụng, mọi người hãy bắt đầu sử dụng với liều thấp, không được ngừng dùng thuốc đột ngột những thuốc đặc trị. Bên cạnh đó, cần phải tiến hành theo dõi chặt chẽ về các dấu hiệu bất thường ở trong cơ thể.
  • Hiện nay, vẫn có nhiều người nhầm tưởng cây mật gấu cùng với cây mật nhân. Tuy nhiên, trên thực tế 2 loại cây này hoàn toàn khác nhau, do đó mọi người hãy tìm hiểu kỹ thông tin trước khi sử dụng, nhằm tránh ảnh hưởng đến tình trạng sức khỏe.
Lá cây mật gấu
Lá cây mật gấu

Cách trồng và chăm sóc cây mật gấu

Đất trồng

Mật gấu là cây ưa ẩm và phát triển tốt ở những vùng đất tơi xốp và giàu dinh dưỡng. Bạn có thể mua đất sẵn hoặc tiến hành trộn đất với phân bò hoai mục, phân gà, phân trùn quế, vỏ trấu, xơ dừa, than bùn, mùn hữu cơ… Nên bón lót với vôi rồi phơi ải từ 7 – 10 ngày trước trồng để xử lý các mầm bệnh có trong đất.

Xem thêm:  Chi tiết về Cây Thông Đặc điểm Tác dụng và Cách chăm Sóc

Chọn giống và trồng cây

Cây mật gấu thường được nhân giống bằng hom. Chọn những cành mật gấu khỏe mạnh, tươi tốt, không sâu bệnh để làm giống. Cành phải có tuổi từ một năm trở lên và chu vi khoảng 4 – 6cm.

Thời điểm để cắt cây mật gấu giống tốt nhất là vào những ngày thời tiết râm mát, buổi sáng sớm. Khi cắt hom cành cần phải có độ dài từ 7 – 10cm và phải có từ 2 – 4 lá.

Hom sau khi cắt xong phải đem đi giâm ngay, nếu muốn đảm bảo chắc chắn hom sẽ phát triển chúng ta tiến hành nhúng đầu hom vào dung dịch kích thích mọc rễ như NAA, IBA rồi mới bắt đầu đem đi giâm. Tưới nước giữ ẩm cho cây.

Chăm sóc

Vào mùa khô, thường xuyên tưới nước cho cây để cây luôn phát triển khỏe mạnh. Tới mùa mưa, chú ý tới công tác thoát nước để tránh cây bị thối. Ngoài việc tưới nước, bạn cũng phải thường xuyên làm cỏ và vun xới cho cây mật gấu.

Sau khi ươm cành khoảng 15 ngày thì tiến hành bón lót đợt 1 bằng phân hữu cơ, phân bò, phân dê, phân trùn quế… Cứ khoảng 20 ngày lại bón 1 đợt cho cây.

Thu hoạch

Tùy vào điều kiện chăm sóc, cây mật gấu sẽ cho thu hoạch đợt đầu tiền sau 1 – 2 tháng sau khi trồng.

Hoa cây mật gấu
Hoa cây mật gấu

Xanh Bonsai vừa giới thiệu cho các bạn về cây mật gấu cũng như là những tác dụng trong y học và cách sử dụng cây hiệu quả. Hy vọng với những thông tin trên sẽ bổ ích đối với bạn!

Một số câu hỏi thường gặp:

Có mấy loại cây mật gấu?

Có 2 loại cây mật gấu, đó là cây mật gấu miền Bắc và cây mật gấu miền Nam

Cây mật gấu có tác dụng gi?

Giảm cholesterol xấu
Là nguồn cung cấp chất chống oxy hóa dồi dào
Ức chế sự tăng trưởng và tăng sinh tế bào ung thư vú, ngăn ngừa… xem thêm

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *